Uzun zamandır yazmak istediğim bir yazıydı. İçinizden bazıları “Çamaşır işte, at makineye yıkansın. Bunun anlatılacak nesi var?” diyebilir. O zaman ben de onlara “90 derecede yıkanıp lif lif ayrılmış beyazlar da ne oluyor?” veya “Kazağa bu mavi leke nereden bulaştı?” veya en basidinden “Bunun lekesi nasıl çıkar?” diye sormak isterim.
Çamaşır yıkamak kesinlikle “At makineye yıkansın” gibi kolay bir iş değildir. Birtakım önhazırlıklar ve bilinçli seçimlerle :))) bu işi en doğru şekilde yapmak lazım ki elimize geçen paranın neredeyse tamamını kıyafete yatırıyorken niye hala giyecek doğru düzgün bir şeylerimizin olmadığı konusunda takılıp kalmayalım.
Hasıl-ı kelam bu yazı öncelikli olarak okumak isteyenlere yazıldı, sonralıklı olarak anasından yeni ayrılmış kız/erkek öğrencilere ve daha sonralıklı olarak da yeni evli hanımlara ve devamla bekar ve yalnız yaşayan beylere.. vs.
KİRLİ ÇAMAŞIRLARI SINIFLANDIRMA
Kural 1: Mutfakta kullanılan tekstil ürünlerini iç çamaşırlarınızla kanka bir şekilde kirli sepetinde saklamanız pek doğru olmaz. Sonuçta mutfak bezleriyle en iyi ihtimal tencereleri kuruluyor ve masayı siliyorsunuz. Masa örtülerinizin üzerine ekmek, çatal, kaşık koyduğunuzu da hatırlatırım. Nasıl olsa yıkanacak, demeyin. Ben de o zaman “Niye yıkanmış ayak havlularıyla yüzünüzü de kurulamıyorsunuz?” derim. Kirli sepetinde ayrı bir poşetin içinde durabilirler.
Kural 2: Yıkamaya geçmeden önce çamaşırları renk ve dokularına göre ayırın. “Beyazlar” diye meşhur olan sınıf beyaz olan her şeyi kapsamaz. Beyazlar derken kast edilen sadece iç çamaşırlar. Onların da hepsi değil. Beyaz ve yüksek ısıya dayanıklı olanları. İşte bu beyazlarla başka renkleri birarada yıkamaya devam ederseniz asla annenizin çamaşır askısındakiler gibi “beyaz ötesi” olamayacaklar. Ne yapacaksınız? Üşenmeyip mavi atleti ayıracak ve onu renklilerle yıkayacaksınız.
Kural 3: Renkliler derken de beyaz olmayan tüm renkleri aynı düşünmeyin. Açık renkliler ve koyu renkliler de ayrı yıkanmalı. Siyah ve lacivert renkli çamaşırları bir grup diğerlerini başka bir grup yapabilirsiniz. O koyu renklere hiç güvenmeyin. Bir kere beraber atarsınız boyamaz, ikinci de bir bakmışsınız boyayıvermiş.
Kural 4: Kot yelekle ipek bluz de bir arada yıkanmaz. O ipeğin canı çıkar. İpek olmasa bile onun kadar hassas başka kumaşlar da var. Dokunduğunuzda anlarsınız zaten. Onları tek başına yıkamalısınız. Makinenin kısa programı bu tek parçalar için icat edilmiş bence. Gömlekler de ayrı bir grup yapılırsa onlara özel programda yıkanır.
Kural 5: Yünlüler için bir program var ve bu program gerçekten gerekli. En fazla 30 derecede ve fazla uzun olmayan bir programda yıkanır yünlüler. Aksi takdirde en kötü ihtimal çeker, en iyi ihtimal sünerler.
Kural 6: Bebeklerin çamaşırları neden ayrı yıkanır? Farklı deterjan kullanıldığı için mi? Aslında farklı deterjan alerjisi olmayan çocukların giysileri için gereksiz ve fazladan bir masraftır. Ama iki kere durulamak bebek giysileri için olmazsa olmazdır. Özellikle de toz deterjan kullanılıyorsa. Yani bebeklerin giysilerini ayrı yıkıyoruz çünkü onları iki kere duruluyoruz. Hmm, hem ayrı yıka hem de minicik giysileri renklerine göre ayır. Elektriğe yazık, suya yazık diye düşünmeden edemiyoruz tabi. Bu sebeple onların giysilerini açık renk, koyu renk, beyaz renk demeden bir arada yıkıyoruz. Ama bir şartla…
Kural 7: Renk Koruyucu Mendil hayat kurtaran bir şey. Fiyatları uygun değil o yüzden her yıkamada kullanamıyoruz ama en azından rengarenk bebek giysilerini yıkarken kullanırsak yavrularımıza orası burası boyanmış tulumlar giydirmek zorunda kalmayız. Ayrıca bu mendili koyu ve açık iki renk barındıran giysileri yıkarken de kullanabilir. Mesela siyah bir kazak ama beyaz çizgileri var. Muhtemelen o beyaz çizgiler ilk yıkamadan sonra grileşir. Renk Koruyucu Mendil buna da engel oluyor.
Kural 8: Havlular… Beyaz havluları beyaz iç çamaşırlarla, renkli havluları diğer renkli çamaşırlarla yıkamak adettendir. Ama benim tavsiyem eğer yeterince biriktirebiliyorsanız havluları diğer çamaşırlardan ayrı yıkamanız yönünde. Havlular suyu görünce çok sertleşiyorlar ve penye gibi ince kumaşlara dolanıp onları esnetiyorlar.
Kural 9: Ayak havlularını yüz havlularıyla beraber yıkamaz kimse herhalde. Ama yine de ekleyelim. Ne de olsa Kapsamlı Rehber :)
LEKELER?!
Kural 10: Eskiden çıkmayan lekeler vardı, şimdi çıkan leke yok. Ben buna deterjan sektörünün leke çıkarıcı ürünleri daha çok satmak için deterjanlarının kalitesini düşürdüğü şeklinde bir yorum yapıyorum. Dolayısıyla markete gittiğimizde el mecbur çamaşır deterjanı ile beraber bir adet de leke çıkarıcı alıyoruz. İyisi? Deneme yanılma..
Kural 11: Leke çıkarıcı demek lekenin çıkması garanti demek değil. Ya lekenin doğrudan üzerine dökersiniz ya da bir kova dolusu suda çözdürüp lekeli çamaşırı o suda bekletirsiniz. Tercih sizin. Ama eğer ikincisini yaparsanız sakın lekenin çıkması garanti olsun diye gece boyu suda bekletmeyin giysinizi. Krem rengi gömlek beyazlaşır, kırmızı kazağın rengi açılır. Bir şey olur illa..
BU NE KIRIŞIKLIK?
Kural 12: O makineyi ağzına kadar doldurmaya devam ederseniz çamaşırlar da öyle kırış kırış çıkar. Tasarruf olsun diye tek makine çalıştırır, kırışıklıkları açmak için ütülerken üstünü tamamlarsınız :) Çamaşırlar rahat olacak en fazla üçte iki oranında doldurmanızı öneririm. Havlular bu kuralın dışında..
KURUTMA MAKİNESİ
Kural 13: Kurutma makinesi medeniyettir. Kolaylıktır. İşin yarılanmasıdır. Daha birçok güzel şeydir… Hele hele bebek doğduktan sonra annenin yatılı yardımcısı gibidir. O kadar diyeyim.
Kural 14: Kurutma makinesini de ağzına kadar doldurursanız açılması neredeyse imkansız kırışıklıklar elde edersiniz.
Kural 15: Kurutma makinesi biter bitmez çamaşırları hemen alır güzelce katlar veya düz bir şekilde üst üste dizerseniz, kendiliğinden ütülü gibi olurlar. Evde giyilen giysiler, eşofmanlar, iç çamaşırlar, (kumaşına göre) masa örtüleri, havlular… Sıcağı sıcağına alıp hemen dediğimi yapın ütünüz nasıl azalıyor görün. Ama makinede bırakırsanız, mesela bir on dakika, ütü masasından başka çareniz kalmaz.
Kural 16: Yünlü ve diğer hassas giysileri kurutma makinesine atmazsanız iyi olur. Yünlüler kesin çeker, diğerleri de yıpranır. Gömleklere bir şey olmaz, onlara acımayın :)
Kural 17: Nem sensörü olan bir kurutma makinesi tercih edin. Belli aralıklarla çamaşırın nemini ölçerek süreyi otomatik olarak kısaltıyor. İki saatlik bir program 40 dakikada da bitebiliyor.
Kural 18: Kurutma programı olan çamaşır makineleri de var. Ama nedense çevremde bunları alıp da memnun olan yok. Herkes çok kırıştırdığını söylüyor. Bence sebep yine doluluk oranı..
SON ÜTÜ :)
Kural 19: Güzel ütü yapmanın birinci şartı iyi bir ütüye sahip olmaktır. Damlama yapmayan, canavar gibi buhar veren vs. Ütünüz kötüyse yapacak bir şey yok.
Kural 20: İnternette ütü yapmanın inceliklerini anlatan pekçok video var. Türk kadınları ütü yapmaya yabancı değil ama yine de izlemekte fayda var. En azından kolay yolunu öğrenirsiniz.
DERECELER
30-40: İdeal derece bunlardır. Zaten giysilerinizin etiketlerine bakın, 40′ın üzerinde bir öneri olmaz.
50: Beyazlarda tercih edilebilir.
60-90: Kumaş boyama dışında asla kullanmadığım iki derece. Çamaşırların canı çıkıyor, sünüyor. Annelerimiz eskiden kakalı bezleri kaynatıyorlarmış tamam ama şimdi böyle bir ihtiyaç var mı Allah aşkına? Özel durumlar haricinden bu iki ısıdan uzak durmak lazım..
TOZ DETERJAN MI SIVI DETERJAN MI?
Ne fark eder? Artık ikisi de köpürmüyor, ikisi de leke çıkarmıyor. Deniz kokulu olanı mı gül kokulu olanı mı seçelim derseniz ikinciyi öneririm.
YIKAMA SÜRESİ
Her çamaşır bir buçuk saat dönmek zorunda değil. Mesela yüz havluları.. 30 dakikada tertemiz olabilecekken kendimizi zorlamaya ne gerek var?
***
Off daha okurken yoruldum. tevekkelı degıl, hanımlar butun bır gunu camasır gunu ılan edebılıyorlar. bu rehberı bır yere kaydedeyım. lazım olabılır. gercı su an umarım lazım olmaz moduna gırmek uzereyım :))
yazıyı yarısına kadar okuyabildim. kuzum deli misin sen? :D tasarruf yapayım derken başlı başına bi masraf çıkaracaksın bana şimdi. iki kişiyiz zaten, haftada maksimum iki makina çamaşır atılıyor. biri beyazlar diğeri renkliler. renkliler derken açık koyu farketmez hepsi bir arada. beyazlar 60ta, renkliler 30-40 ta. beyazlarımda kar gibi oluyor, renklilerimde kendini koruyor. zaten çamaşır makinamın kısa programı felan yok. yünlü program hariç diğer programların en kısası 1,5 saat. e makina 8 kiloluk olunca da benim senin dediğin gibi çamaşırları ayırmaya kalksam, her defasında bomboş bir makina çalıştırırım.
renk koruyucu bezleri yurt dışından koli koli getiriyorum ben. 2 tl ye denk geliyor. içlerinde on bez var. rahat rahat kullanıyorum. hatta beyazlarla renklileri bile karıştırıyorum bazı bazı 2-3 bez atmak şartıyla. ama evet haklısın türkiyede ki fiyatları 8tl den başlıyor sanırım. yani bana göre fahiş. :D
birdamla,
valla zaman içinde bu konuda bir dönüşüm yaşıyor insan. önceleri “bu ne yaa, böyle ömür mü geçer?” diyorsun, sonra sonra gizli bir keyif haline geliyor, o çamaşırları önce ortalığa saç sonra grup grup etrafa koy sonra sırayla makineye at, çıkar kurutmaya at, kurusun hemen katla kaldır.. her şey düzenli, simetrik vs…
ben ev işlerini sevmeye başladım çamaşır sayesinde :)))
***
ayşe,
iki makine yazmışsın ya yanlış mı okudum acaba diye döndüm tekrar okudum, evet evet 2 makineymiş, o zaman lütfen bu yazıyla tüm ilişkini kes :)))
bu arada şu mendilleri yurt dışından getirme fikri çok güzel, benim için de söz konusu olabilir mi bu durum?? sadece migrosta bulabiliyorum bizim burada ve bir kutuda 20 tane var fiyatı 11 tl.
20 tane mi?? e çok iyi. ben migrostan aldığımda yeni ürün kampanyası olarak 9 tl yerine 2 tl ye satıyoruz demişlerdide öyle almıştım. içinde de on tane vardı galiba, olmadı 12 diyelim hadi. bezlerin çabuk tükeneceğini bilseydim alırdım tabi bi on paket. yurt dışına en son 7 ay önce gittiğimi hesab edersek, getirdiklerimin bitmesi olağandır herhalde.
izi wash’ın da hesaplı oluyor bak, geçenlerde bi sitede görmüştüm ama hangisiydi allah bilir. aratınca şu çıktı karşıma şimdi http://www.ereyon.com.tr/urun/izi-wash-camasirlar-arasi-renk-gecisini-engelleyen-ozel-kumas-12li-.aspx 4 bez karın olacak yani.
yalnızken kolay oluyor. haftada ayşe gibi 1′er posta yıkıyorum, 2 kişiyiz zira. farklı olarak açık renkli, koyu renkli ve beyazlar olarak 3 türde yıkıyorum. 30derecede, 3 kilo çamaşır yıkayan yarım saatlik kısa program var, az kirliler için onu sık kullanıyorum. zaten mevsim yaz olduğu için terliler, 1 kez giyilip atılanlar filan. siyahları ve yünlüleri sıvı deterjanla yıkıyorum. beyazlar toz deterjan istiyor. persil’den memnunum, ucuz bulduğum zaman bitmesini beklemeden yedekliyorum, o derece :) bu yazlık düzen..
kışın kabile düzenine geçtiğimiz için benim evle ilgili tüm düzenlerim alt üst oluyor. kendimi annemin elmalar armutlar bir sepete yöntemine teslim ediyorum istemesem de, yapacak bir şey yok. 2 kişiyi zor çekip çevirirken 5 kişinin işini yüklenmem imkansız. :D
bi de yıkamaktan ziyade çamaşır asmayı seviyorum. bir ayin yapar gibi belli ritüellerle asıyorum ve dönüp bakıyorum sonra :D
bir de ütüden daha sevdiğim bir iş yok neredeyse. ütülemeyi tedavülden kaldıracak makinalara karşıyım :D
bende çok çamaşır yıkıyorum.beyaz,renkli,siyah,bebek kıyafetleri derken çoğalıyor.siyahlarda perwoll sıvıdan çok memnunum,özel yıkanması gerekenler içinde perwoll renkliler için kullanıyorum,bebeğimin çamaşırları için ilk zamanlar sabun tozu kullanıyordum şimdi beyazlar için kullandığım toz detarjanı kullanıyorum.çamaşır yıkamayı seviyorum ama katlamak ve ütüden nefret ediyorum :S zordan yapıyorum :)
ha şu leke çıkarıcılar,ben kullanmayı beceremedim mi bilmiyorum ama hiçbir işe yaramıyorlar.kırmızıkalem lekem var ne ariel ne amway toz leke çıkarıcısı işe yaramadı.
varmı bir öneriniz ?
zeynep abla
ayşe’nin yorumundan sonra ilaç gibi geldi sözlerin valla :) 2 makine bazen hepsi karışık falan deyince düşünmeye başlamıştım bende mi var bir sorun diye, neyseki yokmuş :)
fazilet,
ütüden nefret ediyorsan kurutma makinesi almanı öneririm. bir tek gömlekler ve pantolonlar kalıyor ütülenecek yukarıda dediğim gibi kullanırsan :)) leke çıkarıcı olarak kosla kullanıyorum, onun çıkarmadığı bir leke varsa amway sa8 kullanıyorum. ama bu son ürün baya kuvvetli korkuyorum kullanırken hele suya falan bastırmışsam nerdeyse 5 dakikada bir kontrol ediyorum rengine bir şey olmasın diye :) 500 gr 14 tl.
bebeğime kayınvalidem bir yelek ördü bebek çamaşırlarıyla bebek deterjanı kullanarak ilk defa makineye attım ne eski rengi kalmış nede eski güzelliği ne yapsam da eskiye nasıl döndürsem keşke zamanı geri alıp o yeleği makineden çıkarma şansım olsa önerisi olan varsa bekliyorum :( sevgilerimle:)
Boyu kısaldıysa: Yünlü programında yıkayıp makineden çıkar çıkmaz enine boyuna esneterek ütülerseniz, boyu eskisine yakın hale gelebilir.
Tüyleri sündüyse: Yünlüler için özel üretilen deterjanlarla yine yünlü programında bir kez yıkarsanız belki düzelir.
Süper olmuş bu yazı keyifle bilgilendim çok teşekkürler
Ya bide benim renklilerim yıkandıktan sonra öyle yıkanmış gibi kokmuyo yumusatici fazlasıyla koyuyorum ama 9 kg makinem fazlamı dolduruyorum yoksa bizde iki kişilik bı aileyiz ama maşallah sadece kirli çamaşır için dogmusuz sevgiler
Gül Nihal
İşine yaradığına sevindim :) Yıkanmış gibi kokma deterjanla ilgili sanırım. Toz deterjanlar bu konuda daha etkili. Babaannemin askıdaki çamaşırlarını gelip gidip koklarım, toz deterjan kullanır :)